SARAJEVO – Dugogodišnji zastoj u usklađivanju propisa o bezbjednosti hrane u BiH sa standardima Evropske unije predstavlja ozbiljan rizik po zdravlje potrošača i istovremeno nanosi značajnu štetu domaćoj privredi, upozoravaju iz Agencije za bezbjednost hrane BiH.
Prema njihovim navodima, najnoviji evropski standardi koji regulišu maksimalno dozvoljene količine pesticida, aditiva i kontaminanata još nisu preneseni u domaće zakonodavstvo, iako je Evropska unija u međuvremenu usvojila brojne izmjene usmjerene na jačanje zaštite zdravlja ljudi.
Iz Agencije ističu da je u protekle četiri godine došlo do značajnog zastoja u usklađivanju propisa, zbog čega građani BiH nemaju isti nivo zaštite kao potrošači u zemljama Evropske unije.
Kako navode, pravilnik o maksimalno dozvoljenim nivoima ostataka pesticida u BiH posljednji put je usklađen 2021. godine, dok propisi koji se odnose na prehrambene aditive nisu mijenjani od 2020. godine.
Za to vrijeme, Evropska unija je definisala nove, strože limite za ostatke pesticida, kao i maksimalno dozvoljene količine kontaminanata kao što su mikotoksini, teški metali, dioksini i policiklični aromatski ugljikovodici.
Posebno se ukazuje na kumulativno djelovanje pesticida, kao i na rizike od upotrebe aditiva koji su u međuvremenu zabranjeni u Evropskoj uniji.
U Agenciji upozoravaju da dugotrajan unos povećanih količina ostataka pesticida može dovesti do ozbiljnih zdravstvenih problema, te da dodatni rizik predstavlja prisustvo supstanci koje su u EU već ocijenjene kao nebezbjedne.
Kao konkretan primjer navodi se aditiv titanijum-dioksid (E171), koji je od 2022. godine zabranjen u Evropskoj uniji nakon što je Evropska agencija za sigurnost hrane utvrdila da može imati genotoksično djelovanje, a ranije je bio prisutan u brojnim slatkišima i proizvodima namijenjenim djeci.
Neusklađenost propisa ima i direktne ekonomske posljedice, jer su zabilježeni slučajevi vraćanja pošiljki hrane sa granica Evropske unije zbog prisustva akrilamida, koji u BiH nije regulisan, kao i odbijanja pošiljki na granici BiH koje su bile u skladu sa pravilima EU, ali ne i sa zastarjelim domaćim propisima.
Iz Agencije poručuju da su propisi o hrani osnov za zaštitu potrošača, očuvanje javnog zdravlja i nesmetano odvijanje trgovine, te da njihova neusklađenost direktno pogađa i proizvođače i uvoznike, zbog čega su se ovim pitanjem bavila i diplomatska predstavništva pojedinih zemalja.
Iako, kako navode, trenutno ne postoji puna podrška svih nadležnih entitetskih institucija, u Agenciji ističu da kontinuirano prate izmjene zakonodavstva Evropske unije i pripremaju nacrte novih propisa.
Čim se steknu uslovi, ti propisi će biti upućeni u proceduru usvajanja, jer zdravlje građana i interesi privrede moraju biti iznad političkih i pojedinačnih interesa, poručuju iz Agencije, podsjećajući da je usklađivanje zakonodavstva i jedna od obaveza BiH na putu ka članstvu u Evropskoj uniji.
Šta Vi mislite o ovome?