Demografski alarm u Republici Srpskoj: Sela nestaju, više od 60 odsto teritorije u problemu

Svako peto selo u Srpskoj gotovo prazno: Više od polovine naselja ima manje od 100 stanovnika

Više od polovine naselja u Republici Srpskoj ima manje od 100 stanovnika, dok je svako peto selo praktično bez stanovnika, pokazuju podaci koji ukazuju na ozbiljnu i dugotrajnu depopulaciju ruralnih područja.

Profesorka dr Mira Mandić sa Katedre za društvenu geografiju Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci upozorila je da se radi o procesu koji već godinama mijenja demografsku sliku Srpske, prenosi Srpska Info.

Karta prostornog rasporeda stanovništva prema veličini naselja, čiji je autor Mandićeva, izrađena je na osnovu popisa stanovništva iz 2013. godine. Prema tim podacima, smeđom bojom označena su prazna naselja i ona sa do 10 stanovnika, kojih je oko petina u Republici Srpskoj.

Crvenom bojom označena su naselja sa manje od 100 stanovnika, a takvih je čak 54 odsto, dok su naselja sa više od 100 stanovnika prikazana bijelom bojom.

Kao primjer, profesorka Mandić je navela Trebinje, koje ima 141 naselje. Prema popisu iz 2013. godine, većina tih naselja imala je manje od 100 stanovnika, dok su čak 23 bila potpuno bez stanovnika.

Iako karta nije ažurirana zbog nepostojanja novog popisa stanovništva, procjene demografa pokazuju da je stanje danas još nepovoljnije.

„Na popisu 2013. godine Republika Srpska je imala 1.170.342 stanovnika, dok procjene govore da danas ima oko 900.000 stalno prisutnih stanovnika, moguće i manje“, navela je Mandićeva.

Ona je objasnila da se procjene zasnivaju na prirodnom kretanju stanovništva, odnosno broju rođenih i umrlih, kao i podacima o iseljavanju u zemlje Evropske unije.

Prema njenim riječima, ovakva struktura stanovništva ukazuje na stvaranje izrazito depopulacionih područja sa brojnim razvojnim problemima.

„U tim područjima nepovoljniji su pokazatelji kao što su prosječna starost stanovništva, veličina domaćinstava i izvori prihoda. Iako imaju značajne prirodne resurse, ova područja suočena su sa nedostatkom infrastrukture i slabim demografskim potencijalom“, istakla je Mandićeva.

Ona je dodala da se zbog smanjenja broja stanovnika gase brojne funkcije u naseljima – škole, zdravstvene ustanove, poštanske usluge i javni prevoz, što dodatno ubrzava iseljavanje.

Stručnjaci ova područja nazivaju razvojno depresivnim ili problemskim, jer zaostaju za prosječnim nivoom razvoja. Procjenjuje se da takva područja obuhvataju više od 60 odsto teritorije Republike Srpske.

Profesorka Mandić naglašava da su neophodne dugoročne i stručne mjere, kao i sveobuhvatne strategije razvoja sela i obnove ruralnih područja.

„Bez sistemskih mjera razvoj ovih prostora postaje sve teže održiv“, zaključila je ona.