Biometrijski sistem EES odložen zbog gužvi i kašnjenja na granicama

Evropska unija odgodila je punu primjenu novog sistema ulaska/izlaska (EES) do septembra 2026. godine, dajući državama šengenskog prostora više fleksibilnosti tokom ljetne turističke sezone širom Evrope.

Novi sistem odnosi se na državljane zemalja van Evropske unije i podrazumijeva obaveznu biometrijsku registraciju, uključujući otiske prstiju i fotografije prilikom ulaska u šengensku zonu.

EES je automatizovani IT sistem koji će evidentirati ulaske i izlaske putnika iz trećih zemalja, uključujući i državljane Ujedinjenog Kraljevstva, prilikom prelaska granica šengenske zone, u koju spadaju većina zemalja Evropske unije, kao i Island, Norveška, Lihtenštajn i Švajcarska.

Iako je novi sistem prvobitno pokrenut u oktobru 2025. godine, aerodromi i luke su imali rok do aprila 2026. da u potpunosti uvedu obaveznu primjenu tehnologije. Međutim, Evropska unija je donijela odluku da 29 zemalja učesnica dobije fleksibilniji vremenski okvir za uvođenje novog graničnog sistema do početka septembra.

Prema riječima portparola Evropske komisije za unutrašnje poslove Markusa Lamerta, postepena primjena EES-a biće završena 9. aprila 2026. godine, nakon čega će države članice imati mogućnost da u određenim situacijama djelimično suspenduju primjenu sistema.

Nakon završetka primjene, države članice će moći djelimično obustaviti rad EES-a u dodatnom periodu od 90 dana, uz mogućnost produženja od još 60 dana, kako bi se pokrila ljetna sezona i izbjegle velike gužve na granicama.

To znači da će državljani trećih zemalja koji tokom ljeta 2026. godine budu ulazili u šengensku zonu i dalje u pojedinim slučajevima prolaziti kroz klasičnu graničnu kontrolu sa ručnim pečatiranjem pasoša.

Uvođenje biometrijskog sistema već je u pojedinim zemljama dovelo do značajnih kašnjenja i povećanja vremena obrade putnika na aerodromima i graničnim prelazima, sa čekanjima koja su u vrijeme najvećeg prometa trajala i po nekoliko časova.

Stručnjaci upozoravaju da bi puna i istovremena primjena EES-a tokom ljetne sezone mogla dovesti do ozbiljnih poremećaja u saobraćaju i funkcionisanju aerodroma, zbog čega je Evropska unija i odlučila da omogući postepeniji i fleksibilniji pristup primjeni novog sistema.