BRATISLAVA – Na globalnoj mapi automobilske industrije jedna zemlja već godinama izaziva pažnju – Slovačka. Iako ima nešto više od pet miliona stanovnika, ova država nosi titulu najvećeg proizvođača automobila po glavi stanovnika na svijetu, ostavljajući iza sebe daleko veće i ekonomski jače zemlje.
Danas se u Slovačkoj godišnje proizvede gotovo milion vozila, a automobilska industrija predstavlja stub privrede, izvoza i ukupnog industrijskog razvoja ove srednjoevropske zemlje.
Automobilske fabrike čine temelj slovačke ekonomije. U ovoj zemlji posluju gotovo svi veliki evropski proizvođači – „Folksvagen“, „Stelantis“ (Pežo, Sitroen, Fijat), „Kia“ i „Jaguar Lend Rover“. Njihovi proizvodni pogoni čine jedan od najgušćih automobilskih klastera u Evropi.
U tim fabrikama ne proizvode se samo osnovni modeli, već i vozila više klase, uključujući SUV i luksuzne automobile, koji se izvoze širom Evropske unije, Velike Britanije i drugih svjetskih tržišta.
Razlozi zbog kojih su globalni proizvođači izabrali Slovačku su brojni. Zemlja se nalazi u samom srcu Evrope, što omogućava brzu i jeftinu logistiku prema glavnim tržištima EU. Uz to, Slovačka raspolaže kvalifikovanom radnom snagom sa snažnom industrijskom tradicijom, dok su troškovi rada i dalje niži nego u zapadnoj Evropi.
Članstvo u Evropskoj uniji i evrozoni investitorima je obezbijedilo stabilnu valutu i predvidiv poslovni okvir, dok razvijena mreža dobavljača omogućava efikasan i kompletan lanac proizvodnje automobila.
Više od 90 odsto vozila proizvedenih u Slovačkoj završava na izvoznim tržištima. Automobilska industrija nosilac je industrijskog izvoza i ima ključnu ulogu u punjenju državnog budžeta. Hiljade radnih mjesta direktno su vezane za proizvodnju automobila, dok desetine hiljada zavise od logistike, transporta i pratećih usluga.
Ipak, ovako snažna orijentacija na jedan sektor nosi i rizike. Slovačka je među zemljama koje su najviše zavisne od automobilske industrije, što je čini osjetljivom na pad tražnje, poremećaje u lancima snabdijevanja i brze tehnološke promjene.
Pandemija, nestašica čipova i prelazak na električna vozila pokazali su koliko globalni šokovi mogu uticati na ovaj sektor. Zbog toga se Slovačka već priprema za novu fazu razvoja. Planirana su velika ulaganja u proizvodnju električnih automobila i baterija, kako bi zemlja zadržala vodeću poziciju i u eri elektromobilnosti.
Država i kompanije ulažu u obuku radnika, modernizaciju pogona i prilagođavanje strogim ekološkim standardima Evropske unije. Primjer Slovačke pokazuje da veličina države nije presudna – ključ uspjeha leži u pametnom privlačenju investicija, dugoročnoj industrijskoj strategiji, povezivanju obrazovanja i privrede i stabilnom poslovnom ambijentu.
Šta Vi mislite o ovome?