BANJALUKA – Udruženje voćara Republike Srpske smatra da postoji dovoljno prostora za širenje zasada pod šljivom, te da bi u narednom periodu moglo doći do promjene trenda, jer se trenutno ne podiže veliki broj novih zasada.
Šljiva, kao voćna vrsta, ima značajnu potražnju kako na tržištu BiH, tako i u inostranstvu, a tradicionalno se uzgaja na oko 1.000 hektara pod intenzivnom proizvodnjom i najčešće se koristi kao sirovina za proizvodnju alkoholnih pića.
Iz Udruženja voćara Republike Srpske ističu da se šljiva sve više koristi i kao konzumno voće, te da je na domaćem tržištu prisutna od početka jula pa sve do januara.
Stručni tim Udruženja analizirao je stanje tržišta šljive u BiH za period od 2020. do 2025. godine i naveo da, iako su veće površine pod šljivom u Gradačcu i Gračanici, po kvalitetu dominira šljiva iz rejona Potkozarja i Majevice.
„Ozbiljni kupci iz Federacije dolaze upravo u ove regione i otkupljuju plodove prve klase. Šljiva iz Republike Srpske prodaje se za 0,10 do 0,20 KM skuplje u odnosu na onu iz FBiH, upravo zbog boljeg kvaliteta“, navode iz Udruženja.
Dodaju da se šljiva iz Federacije koja ne prođe kontrolu kvaliteta u supermarketima često plasira na tržište Republike Srpske, čime se obara cijena domaćeg proizvoda.
Manjak konzumne šljive nadoknađuje se uvozom, najčešće iz Moldavije, dok se šljiva iz Srbije uvozi uglavnom u slučajevima mraza ili elementarnih nepogoda.
Najzastupljenija sorta je stenlej, zbog dobre rodnosti, kao i čačanska rodna, dok se požegača i dalje smatra najkvalitetnijom sortom, ali je njeno širenje ograničeno virusom šarke.
Poslednjih godina pojavila se i požegača na podlozi očišćenoj od virusa, koja se sve više sadi, posebno u brdsko-planinskim područjima, a pravilna prihrana i zaštita značajno povećavaju mogućnost roda.
Iz Udruženja voćara napominju da u Republici Srpskoj i BiH nedostaje registrovanih mini-sušara, dok je prerada u džemove i marmelade i dalje rijetka, ali je zato razvijena proizvodnja vrhunske rakije šljivovice kroz mini-destilerije.
Klimatske promjene i rast temperatura, uz izbjegavanje mraza, mogli bi šljivu učiniti jednom od profitabilnijih voćnih kultura, jer ima stabilnu otkupnu cijenu i široku primjenu.
Posebno se ističe mogućnost izvoza, jer u godinama kada na tržištima poput Njemačke nedostaje šljiva, kompletan rod sa Majevice i ostalih dijelova BiH može biti plasiran po povoljnim cijenama.
Pojavila se i nova sorta iz Čačka – nada, koja kasnije cvjeta, lakše izbjegava mraz i pogodna je i za konzum i za preradu.
Podršku voćarima pruža i Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske kroz finansiranje nabavke sadnica, a od 2026. godine minimalna površina za ostvarivanje podsticaja najvjerovatnije će iznositi 0,5 hektara šljive.
Šta Vi mislite o ovome?