Pismo.jpg

Prezime je za ljude s Balkana uvijek bilo „porodično ime“. Ono pokazuje porijeklo, pripadnost, drevnog pretka koji je danas udaljenim ljudima nekada bio zajednički.

Ovo su prezimena koja su nosile srednjovekovne plemićke porodice i vladarske dinastije s ovih prostora, piše Dnevno.rs.

Branković

Brankovići su vlastelinska i vladarska porodica iz 14. i 15. veka. Najpoznatiji predstavnik je svakako Vuk Branković, učesnik bitke na Kosovu, oženjen Marom, ćerkom kneza Lazara i kneginje Milice. Kasnije su nosili titulu despota, i samostalno, ali i kao turski vazali. Vjeruje se da danas nema direktnih potomaka ove porodice.

Balšić

Balšići su bili srednjovekovna dinastija koja je vladala Zetom od 1360. do 1421. godine. Poslije smrti cara Dušana Balšići postaju gospodari Zete, priznajući samo formalno vlast srpskog cara Uroša.

Branivojević

Branivojevići su bili hercegovačka vlastelinska porodica koja je u drugoj polovini 13. i prvoj trećini 14. vijeka vladala Humom.

Vlastimirović

Vlastimirovići su prva srpska vladarska porodica o kojoj postoje istorijske bilješke. Naziv dinastije Vlastimirovići dali su istoričari prema prvom vladaru iz ove dinastije koji je stvorio nezavisnu državu – knezu Vlastimiru, za razliku od Nemanjića, koji su tako nazivani još u svoje vrijeme. Ponekad, iako dosta rijetko, ova se vladarska porodica naziva Višeslavići ili Višeslavljevići, prema prvom vladaru čije nam je ime poznato, knezu Višeslavu.

Vojinović

Vojinovići su bili srpska vlastelinska porodica koja je tokom 14. vijeka igrala značajnu ulogu u Nemanjićkoj Srbiji, naročito nakon smrti cara Dušana kada su tokom raspada srpskog carstva njeni predstavnici veliki vojvoda Vojislav Vojinović, a potom i njegov nećak Nikola Altomanović bili najjači vlastelini u Srbiji.

Vojislavljević

Vojislavljevići su srpska srednjovekovna dinastija, koja je naslijedila vlast nad Dukljom preko Jovana Vladimira i srpske dinastije Vlastimirovića. Ova loza vladala je Dukljom i okolnim područjima, uključujući i Zahumlje, Rašku i Bosnu. Njihova vladavina je trajala od 1034. do 1186. godine, kada je dominaciju preuzela dinastija Nemanjić.

Vukanović

Vukanovići su bili vladarska porodica koja je vladara Raškom od kraja 11. vijeka do početka druge polovine 12. vijeka. Samo ime dinastije je navedeno uslovno, odnosno predstavlja termin koji su moderni istoričari izveli iz imena prvog značajnijeg vladara ove porodice – raškog velikog župana Vukana.

Dejanović

Dejanovići ili Dragaši su bili srpska vlastelinska porodica koja je u drugoj polovini 14. veka upravljala prostorom oko tromeđe današnjih republika Srbije, Bugarske i Makedonije. Njen rodonačelnik je bio Dejan koji je bio oženjen rođenom sestrom cara Dušana – Teodorom. Konstantin Dragaš je opevan u narodnoj epskoj poeziji kao drug Marka Kraljevića pod imenom beg Kostadin. Pored toga, njegovo ime se očuvalo u današnjem nazivu Velbužda kojim je upravljao, a koji se danas zove Ćustendil što je izvedeno od turskog naziva Kjustendil, što znači Konstantinova Banja.

Dinjičić

Dinjičići su bosanska srednjovekovna vlastelinska porodica koja je u doba kraljevine Bosne upravljala oblasti Jadara. Prvi poznati predstavnik Dinjičića je župan Dinjica. On se pojavljuje u povelji bosanskog kralja Tvrtka Prvog Kotromanića od 10. aprila 1378. godine.

Zlatonosović

Zlatonosovići su bosanska srednjovekovna vlastelinska porodica koja je u doba kraljevine na prostoru današnje Bosne upravljala oblasti Usore. Braća Vlađ i Stjepan Zlatonosović bili su učesnici u Kosovskom boju 1389. godine u kojem su bili zarobljeni od Turaka.

Jakšić

Jakšići su bili poznata plemićka porodica iz vremena srpske despotovine. Jakšići su zadivili Mađare svojim herojstvom u borbi s Turcima, tako da ih je kralj Matija nazvao „stubovima hršćanstva“ i dao im i ugarsku plemićku titulu.

Kosače (Hercegović, Kosačić, Vuković, Hranić)

Kosače (od njih Hercegovići, Kosačići, Vukovići, Hranići) su bosanska srednjovekovna porodica koja je u doba kraljevine na prostoru današnje Bosne bila najznačajnija u njoj, poslije vladajućih Kotromanića. Njihov prvobitni posed se nalazio oko nastanka Drine i Foče, a kasnije se proširio na prostor Zahumlja odnosno današnje Hercegovine. Njihov pripadnik Vlatko Vuković bio je vojskovođa Tvrtka i zapovjedao je lijevim krilom vojske u Kosovskom boju.

Kotromanić

Kotromanići su bili vladarska dinastija u srednjovekovnoj Bosni, koja je vladala približno od 1250. do 1463. godine. Glavni posedi nalazili su im se u srednjoj Bosni, u dolini rijeke Bosne do Vranduka i u župi Lašvi. Od značajnijih gradova posjedovali su Visoko, Sutjesku, Bobovac, Fojnicu i Kreševo kao i okolna rudarska naselja.

Omerbašić

Loza Omerbašića predstavlja direktne (muškom linijom nasleđivanja) potomke prvog vladara Bosne vicekralja Boriča (mađ.: Borics; Borisz; Boris) (1141.-1173.), princa i najstarijeg (i od oca nepriznatog) sina mađarskog kralja Kolomana (Kálmán, 1095.-1116.), te zajedničkog pretka svim domaćim suverenima na prostoru današnje Bosne. Istovremeno, Omerbašići su pleme Boričeve loze Berislavića.

Lazarević

Lazarevići su srpska vlastelinska i vladarska porodica iz 14. i 15. veka. Rodonačelnik dinastije bio je Pribac Hrebeljanović, logotet, a potom peharnik na dvoru cara Dušana. Njegov sin bio je Lazar Hrebeljanović koji je predvodio vojsku u bitki na Kosovu. Smatra se da ova porodica nema direktnih potomaka s obzirom da Lazarevi sinovi – Stefan i Vuk, nisu imali nasljednika.

Mrnjavčević

Mrnjavčevići su srednjovekovna srpska vlastela koja je okvirno vladala prostorom današnje Makedonije. Najznačajniji iz ove porodice bila su dva brata – Vukašin i Uglješa, obojica stradali tokom bitke protiv Turaka na Marici 1371. godine. Vukašinov sin bio je Marko, u narodnoj tradiciji poznatiji kao Kraljević Marko, najveći srpski junak.

Nemanjić

Nemanjići su srednjovjekovna srpska dinastija koja je vladala Srbijom više od dva vijeka. U dinastiji ima jedanaest vladara, s tim što se dinastija možda nastavila ženskom linijom u dinastiju Lazarevića.

Oblačić

Oblačići su srpska srednjovekovna vlastelinska porodica. Imali su posede na sjeveru Šumadije. Rade Oblačić smatra se rodonačelnikom ove porodice, ali njegovo porijeklo nije poznato. Zna se da je služio despote Stefana Lazarevića i Đurđa Brankovića.

Pavlović (Jablanović)

Pavlovići ili Jablanići su bosanska srednjovekovna porodica koja je u doba kraljevine Bosne upravljala istočnim i jugoistočnim dijelovima današnje Bosne i Hercegovine, zvanom Zemlje Pavlovića. Njihov najpoznatiji predstavnik i rodonačelnik bio je Pavle Radenović. Sa završetkom osmanlijskog osvajanja kraljevine Bosne 1463. godine Pavlovići nestaju s istorijske scene.

Sanković

Sankovići su bosanska vlastelinska porodica iz srednjovjekovne Bosne. Bili su gospodari Humske zemlje.

Crnojević (Đurašević, Gojčinović i Kalođurđević)

Crnojevići (plemenski oni se zovu još i Đuraševići, Gojčinovići i Kalođurđevići) su plemićka dinastija iz današnje Crne Gore. Vladavina dinastija Crnojević Zetom i Crnom Gorom je trajala kontinuirano do 1498. godine. Osim kao vladari, Crnojevići su poznati po pribavljanju prve štamparije na ovim prostorima. Današnji Crnojevići su njihovi potomci.