Unija poslodavaca i Konfederacija sindikata Republike Srpske kao odgovorni socijalni partneri, zabrinuti za održivost ekonomskog rasta i sistema socijalne zaštite predložili su Vladi Republike Srpske 11 hitnih i prioritetnih mjera pod nazivom „Za budućnost Srpske“.
Oni su prvo konstatovali niz negativnih trendova koji ugrožavaju ekonomsku i socijalnu stabilnost Srpske, među kojima su zastoj u realizaciji mjera predviđenih Programom ekonomskih reformi RS 2023-2025, negativni makroekonomski trendovi, zatim odliv domaće radne snage i negativni demografski trendovi, te višedecenijski loš odnos prema radu i vrednovanju rada.
„Kroz promjenu strukture privrede i privlačenje stranih investitora pokrenuti projekat stvaranja 10.000 radnih mjesta u privredi sa platom preko 2.000 KM neto sa ciljem povećanja mogućnosti povratka radne snage iz EU, zadržavanja postojećeg nivoa zaposlenosti u prerađivačkoj industriji i održivosti adekvatnog nivoa ekonomskog rasta“, prva je od mjera koju predlažu poslodavci i sindikalci.
Oni dalje predlažu pokretanje aktivnosti za promjenu načina finansiranja zdravstva tako da se umjesto iz rada kreira sistem finansiranja iz PDV-a, jer kako navodi, trenutno 300.000 radnika finansira sistem socijalne zaštite za milion stanovnika.
„Promjenama zakonodavstva u oblasti penzijskog i invalidskog osiguranja obezbijediti veće penzije, jačanje povjerenja radnika u penzioni sistem i obezbijediti pravedniju raspodjelu i suzbijanje neformalne ekonomije“, predlažu dalje oni.
Sljedeća mjera je podrška kupovini prve nekretnine za sve mlade u Srpskoj i podrška za pokretanje biznisa.
Stimulisati prelazak radnika iz javnog u realni sektor
Kroz modernizaciju obrazovnog sistema, kaže se dalje, potrebno je ojačati ljudski kapital sa ciljem povećanja produktivnosti, privlačenje kvalitetnih stranih investitora i rasta životnog standarda građana.
„Uspostavljanje programa podrške koji će stimulisati prelazak radnika iz javnog u realni sektor što za cilj ima smanjenje javne potrošnje, obezbjeđenje domaće radne snage u privredi i obezbjeđenje sredstava za povećanje plata ključnim radnicima u javnom sektoru“, predlažu poslodavci i sindikalci.
Sedma mjera je da se izmjenama radnog zakonodavstva digitalizuju procedure sa ciljem uključivanje radnog potencijala svih kategorija stanovništva u rad bez birokratskih prepreka.
„Promovisanje i podsticanje svih vidova kolektivnog pregovaranja i razmjene informacija između socijalnih partnera sa ciljem podizanja kvaliteta socijalnog dijaloga“, saglasni su socijalni partneri.
Oni dalje smatraju da je potrebno dodatno pojednostaviti i ubrzati proceduru kontrolisanog i organizovanog zapošljavanja stranaca uz prekvalifikaciju i dokvalifikaciju domaće radne snage iz niskoakumulativne privrede i javnog sektora.
„Suzbijanje neformalne ekonomije, jer predstavlja kočnicu ubrzanom razvoju i pokretanje projekta „Republika Srpska – dobro mjesto za život“, predlažu na kraju poslodavci i sindikati.
Unija poslodavaca i Konfederacija sindikata RS iznijela je i projekciju ekonomskih kretanja:
– Republika Srpska će 2033. godine imati 290.000 penzionera i 313.000 zaposlenih
– U narednih deset godina, radna snaga će se smanjiti za 12,6 odsto (sa 420.000 na 367.000)
– RS 2026. godine neće imati nezaposlenih
– U RS će 2028. godine raditi između 20.000 i 30.000 stranih radnika
– Samo po osnovu demografskog deficita Srpskoj godišnje nedostaje najmanje 3.000 radnika (12.000 novih penzionera – 9.000 svršenih srednjoškolaca)
– RS će 2033. godine imati 950.000 stanovnika ili 139.000 manje nego 2013. godine
– Ponuda radne snage oktobar 2022 – septembar 2023 manja za 10 odsto uz brži rast broja zaposlenih u javnom sektoru nego u privredi.
Šta Vi mislite o ovome?