EU sprema novi model za regiju: Umjesto čekanja na članstvo, Balkanu nude otvaranje Šengena?

Proširenje šengenskog prostora na Zapadni Balkan u direktnom je interesu Evropske unije, ocjenjuje Kristof Bender, potpredsjednik nezavisnog istraživačkog centra Evropska inicijativa za stabilnost (ESI), u autorskom tekstu za ugledni švajcarski list „Noje cirher cajtung“ (Neue Zürcher Zeitung – NZZ).

„Evropska unija bi državama Zapadnog Balkana trebalo da ponudi jasan plan za pristupanje šengenskom prostoru — evropskoj zoni slobodnog kretanja bez graničnih kontrola. To bi bio preko potreban podsticaj kredibilitetu EU. S obzirom na to da susjedi u Šengenu moraju usko da sarađuju na polju bezbjednosti, to bi ujedno bio način da nekadašnji rivali prevaziđu granične sporove i osiguraju trajni mir“, ističe Bender, a prenosi Dojče vele (Deutsche Welle).

Inovativan način za vraćanje povjerenja u EU

Autor skreće pažnju na činjenicu da EU sve teže ostvaruje uticaj čak i u svom neposrednom okruženju — upravo tamo gdje je kroz istoriju ostvarivala najbolje spoljnopolitičke rezultate, pretvarajući nekadašnje države istočnog blokova u prosperitetne i stabilne demokratije.

Bender objašnjava kako bi model šengenskih integracija mogao da funkcioniše u praksi:

„Države članice zadužile bi Komisiju da izradi precizan katalog kriterijuma. To podrazumijeva kontrolu spoljnih granica, viznu politiku, Šengenski informacioni sistem, policijsku saradnju i zaštitu podataka, uz dodatne uslove iz oblasti vladavine prava. Čim neka zemlja ispuni sve uslove, države članice bi davale saglasnost. Reforme i intenzivnija saradnja značajno bi ojačale bezbjednost čitavog regiona.“

Stabilizacija Najosetljivijih tačaka u regionu

U analizi za švajcarski list ističe se da bi ovaj proces pomogao stabilizaciji Najosetljivijih područja — Bosne i Hercegovine, Srbije i Kosova — gdje Bošnjaci, Srbi i Albanci žive sa obje strane granica.

„Otkako je članstvo u EU postalo sve udaljenije, u region se vraćaju opasni narativi iz kasnih osamdesetih godina koji su doveli do ratova devedesetih, a sa njima i ideje o pomjeranju granica duž etničkih linija. Upravo zato što te snage jačaju, EU mora da ponudi kredibilan protivprijedlog“, naglašava Bender.

On zaključuje da bi ovakav plan EU koštao veoma malo, a Balkanu bi ponudio rješenje u kome granice na kraju više ne bi imale nikakav značaj, prenosi Buka.

„Ajnhajt“: Njemačka zavisi od radne snage sa Balkana

Uporedo sa ovom temom, njemački list „Di cajt“ (Die Zeit) donosi analizu o planovima vlasti u Berlinu da regulišu broj radnih migranata iz jugoistočne Evrope kroz takozvanu „Uredbu za Zapadni Balkan“.

Autor Simon Langeman ističe da radnici iz Albanije, Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Sjeverne Makedonije, Srbije i sa Kosova dolaze bez velike buke u javnosti, te da za razliku od drugih doseljenika ne moraju unapred dokazivati znanje njemačkog jezika ni posebne kvalifikacije. Za odlazak im je potreban samo ugovor o poslu i sreća da uđu u godišnju kvotu koja trenutno iznosi 50.000 ljudi.