Zukan Helez.jpeg

Oružane snage BiH suočavaju se sa nezapamćenim međunacionalnim i političkim podjelama, a dio oficirskog kadra otvoreno upozorava da je situacija dovela do tačke nakon koje bi mogao biti upitan i sam opstanak ove zajedničke institucije.

U dramatičnom otvorenom pismu javnosti, grupa oficira Oružanih snaga BiH naglasila je da su tenzije dostigle alarmantan nivo, direktno označavajući ministra odbrane Zukana Heleza kao glavnog generatora netrpeljivosti i polarizacije, prenosi Buka.

Autori pisma zahtijevaju da cjelokupan mandat Zukana Heleza od 2022. do 2026. godine bude predmet hitne i temeljne institucionalne analize. Navode da su njegovi ekstremni javni istupi, preglasavanje i konstantni sukobi sa zamjenicima, profesionalnim vojnim rukovodstvom i predstavnicima ostalih konstitutivnih naroda potpuno razorili sistem komandovanja i međusobnog povjerenja.

Prijetnje Srpskoj unijele nemir u kasarne

Povod za reakciju vojnog kadra bile su posljednje Helezove izjave u kojima je otvoreno zagovarao ukidanje Republike Srpske, tražio intervenciju međunarodnog faktora i najavljivao jednostrano povlačenje iz Dejtonskog mirovnog sporazuma, uz zapaljivu poruku da Bošnjaci „znaju šta im je činiti”.

Takva retorika izazvala je snažan revolt u institucijama Srpske, ali je ujedno unijela ozbiljan nemir među profesionalni sastav unutar samih kasarni.

„Djelovanje ministra više se ne može posmatrati kao uobičajen politički sukob. Ovo je vrhunac netrpeljivosti. Helez je svojim porukama doveo do potpune polarizacije unutar sistema odbrane”, navodi se u otvorenom pismu oficira.

Vjenović: Radikalizam mora biti uklonjen iz sistema

Profesor na Fakultetu bezbjednosnih nauka u Banjaluci Duško Vjenović ocjenjuje da unošenje nacionalne i stranačke retorike u sistem odbrane može proizvesti nesagledive bezbjednosne posljedice.

„Oružane snage su formirane uz jasno postavljen cilj — da budu strogo depolitizovane i profesionalne. To što su Zukan Helez ili bilo ko od njegovih prethodnika došli na funkciju političkim putem, ne daje im pravo da politizuju profesionalne strukture, posebno u društvu sa svježim istorijskim konfliktima”, upozorava Vjenović.

On ističe da govor mržnje i radikalne izjave unosi ogroman rizik u institucionalne odnose.

„Ovakve izjave aktuelnog ministra odbrane predstavljaju veliku opasnost i direktno urušavaju stabilnost. Vjerujem da su u OS BiH većina ljudi pravi profesionalci. Međutim, ako se unutar struktura tolerišu radikalne komponente, one moraju biti hitno identifikovane i uklonjene sa pozicija, bez obzira na nacionalnu ili političku pripadnost”, zaključio je Vjenović.

Istup oficira potvrdio je da je usled radikalnih istupa sarajevskih političkih krugova dovedena u pitanje i posljednja linija funkcionisanja zajedničkih odbrambenih institucija u BiH.