Projekcija za 4. oktobar iz IJ 9: Četiri liste trenutno najbliže skupštinskim klupama

Izborna jedinica devet trenutno se profilira kao jedna od izborno najzanimljivijih u Republici Srpskoj, ali ne i kao trka u kojoj svih 15 lista imaju realnu šansu za mandat. Prema projekciji za 4. oktobar, sedam direktnih mandata za Narodnu skupštinu Republike Srpske najbliže su podjeli između SNSD-a, SDS-a, Liste za pravdu i red i SPS-a, dok ostale političke opcije za sada ostaju ispod zone koja vodi u parlament.

SNSD bi zadržao dominantnu poziciju sa tri mandata, SDS bi bio drugi sa dva, dok bi po jedno poslaničko mjesto pripalo Listi za pravdu i red i SPS-u.

Za sedam mandata u Izbornoj jedinici devet prijavljeno je 15 političkih subjekata i ukupno 142 kandidata. U takvoj konkurenciji sama brojnost lista ne znači i neizvjesnost oko konačnog rasporeda. Razlika između onih koji imaju razvijenu terensku infrastrukturu i onih koji tek pokušavaju da je izgrade postaje sve očiglednija.

SNSD – NAJJAČA INFRASTRUKTURA

SNSD u Izbornoj jedinici 9 ima najstabilniju poziciju. Listu za Narodnu skupštinu predvodi Luka Petrović, a stranka raspolaže organizacijom koja je godinama građena u gotovo svim sredinama ove izborne jedinice.

To je važna prednost u izbornoj jedinici koja obuhvata Trebinje, Bileću, Gacko, Nevesinje, Foču, Višegrad i druge opštine. SNSD nije zavisan od jednog biračkog centra, već raspolaže široko raspoređenom podrškom.

Dodatnu težinu kampanji daju i kandidati za inokosne funkcije. Savo Minić je kandidat SNSD-a za predsjednika Republike Srpske, dok je Željka Cvijanović kandidat za srpskog člana Predsjedništva BiH.

To znači da SNSD u ovoj izbornoj jedinici ne vodi samo kampanju za poslaničku listu. Glasovi za predsjednika Republike i člana Predsjedništva biće važan dio ukupne mobilizacije stranačkog biračkog tijela.

Upravo zbog organizacione prednosti, širine baze i kandidata za najvažnije funkcije, tri mandata trenutno predstavljaju najrealniju projekciju SNSD-a.

SDS – BLANUŠA I BOŽOVIĆ KAO DODATNI MOTIV BIRAČIMA

SDS ima najjaču poziciju među konkurentima SNSD-a. Listu za Narodnu skupštinu predvodi Ognjen Bodiroga, ali značaj SDS-a u ovoj izbornoj trci ne može se posmatrati samo kroz poslaničku listu.

Stranka ima Branka Blanušu kao kandidata za predsjednika Republike Srpske i Marinka Božovića kao kandidata za srpskog člana Predsjedništva BiH.

Za SDS je to dvostruki politički potencijal. Blanuša treba da mobiliše birače koji žele promjenu vlasti u Republici Srpskoj, dok Božović, kao kandidat iz Istočne Ilidže, SDS-u daje dodatnu težinu u istočnom dijelu Republike Srpske.

U Izbornoj jedinici 9 to može imati direktan efekat i na poslaničku listu. Dio birača koji će glasati za SDS-ove kandidate za inokosne funkcije prirodno predstavlja potencijalnu bazu i za glas SDS-u za Narodnu skupštinu.

SDS zbog toga trenutno ima dovoljno prostora da zadrži dva mandata i ostane druga politička snaga u izbornoj jedinici.

LISTA ZA PRAVDU I RED – VUKANOVIĆ NAJVAŽNIJI ADUT

Lista za pravdu i red ima potpuno drugačiju vrstu političkog kapitala. Listu za Narodnu skupštinu predvodi Lazar Radan, dok je Nebojša Vukanović kandidat za srpskog člana Predsjedništva BiH.

U Hercegovini je Vukanović već izgradio snažnu ličnu prepoznatljivost, posebno u Trebinju. Njegova kandidatura za Predsjedništvo BiH zato ima značaj koji prevazilazi samu trku za jednu funkciju.

Vukanovićev rezultat biće jedan od ključnih pokazatelja snage njegove političke organizacije. Ukoliko uspije da svoje lične glasove u značajnoj mjeri pretvori u glasove za listu za NSRS, jedan mandat je siguran.

Istovremeno, ova lista ima i specifičan položaj unutar opozicionog biračkog tijela. Vukanović podržava Branka Blanušu za predsjednika Republike Srpske (izjavama nekada to demantuje), dok se sam takmiči za Predsjedništvo BiH. To otvara prostor za preplitanje biračkih preferencija i čini njegovu kampanju važnim faktorom ukupnog odnosa SDS-a i Liste za pravdu i red.

SPS – ORGANIZACIJA KOJA MOŽE PRETVORITI BAZU U MANDAT

SPS ulazi u završnicu kao najjača među manjim političkim opcijama koje se bore za direktan mandat.

Listu predvodi Maksim Skoko, a prednost SPS-a u odnosu na većinu konkurencije jeste u tome što ne počinje kampanju od nule. Stranka ima postojeće lokalne strukture i biračku bazu koju može relativno efikasno mobilisati.

U izbornoj matematici to je veoma važno.

Za mandat nije neophodno imati masovnu podršku u svakoj opštini. Dovoljno je imati koncentrisano i disciplinovano biračko tijelo da se na nivou cijele izborne jedinice pređe prag potreban za raspodjelu mandata.

Prema sadašnjoj projekciji, SPS upravo to ima.

POKRET SIGURNA SRPSKA – ORGANIZACIJA KOJA KASNI

Najveći problem Pokreta Sigurna Srpska u Izbornoj jedinici devet nije nedostatak političke vidljivosti na republičkom nivou, već činjenica da je lokalna organizacija praktično u fazi izgradnje.

Nosilac liste za Izbornu jedinicu 9 je Dušan Mrakić. Njegovo ime nije ranije imalo značajniju političku težinu u Hercegovini, a Mrakić živi u Beogradu. PSS je u Trebinju tek u avgustu otvorio kancelariju, odnosno veoma kasno u odnosu na izborni dan.

Upravo vrijeme predstavlja najveći problem.

Prema informacijama sa terena, malobrojno članstvo PSS-a u Hercegovini sa nosiocem liste ozbiljnije se upoznalo tek neposredno prije početka kampanje. U političkom smislu to ostavlja utisak organizacije kojoj je kandidat došao odozgo, umjesto da je izrastao iz lokalne strukture.

To je posebno nepovoljno u Izbornoj jedinici devet, gdje lični kontakt, lokalna poznanstva i višegodišnji rad kandidata često imaju veću težinu od same stranačke oznake.

Zato PSS trenutno ne izgleda kao realan kandidat za direktan mandat, bez obzira na to što je dio šireg opozicionog bloka.

OSTALE LISTE TRENUTNO IZVAN ZONE MANDATA

Za ostale političke subjekte prostor je trenutno još uži.

Koalicija SP–DEMOS–NDP, sa Ognjenom Kuljićem kao nosiocem, nema dovoljno snažnu zajedničku infrastrukturu niti biračku bazu koja bi je u ovom trenutku dovela u zonu direktnog mandata.

Ista ocjena važi i za NPS, čiju listu predvodi Jovica Vlatković.

Njihov problem nije samo u tome što zaostaju za četiri vodeće opcije, već i u tome što se glasovi manjih stranaka međusobno rasipaju. U sistemu sa sedam direktnih mandata to dramatično otežava prodor nove liste.

Prema sadašnjoj procjeni, ni SP–DEMOS–NDP ni NPS nemaju realnu šansu za mandat.

Isto se odnosi i na ostale liste koje učestvuju u izbornoj trci. One mogu uzeti određeni broj glasova i time uticati na konačnu raspodjelu, ali trenutno nemaju političku ili organizacionu snagu potrebnu za ulazak među sedam mandata.

ŠTA MOŽE PROMIJENITI PROJEKCIJU?

Do 4. oktobra ostaje mjesec dana kampanje, a upravo početak kampanje može promijeniti pojedine odnose.

Međutim, za značajniju promjenu projekcije nije dovoljno da neka lista napravi dobar rezultat na nekoliko predizbornih skupova. Potreban je ozbiljan pomak u ukupnoj mobilizaciji birača.

Najvažniji faktor biće odnos između SNSD-a i opozicionih lista.

SNSD ima prednost u organizaciji i može objediniti podršku oko Minića i Cvijanovićeve. SDS ima Blanušu i Božovića, dok Lista za pravdu i red raspolaže Vukanovićevom ličnom prepoznatljivošću.

Zbog toga će upravo prenos glasova sa inokosnih kandidata na parlamentarne liste biti jedan od ključnih elemenata izbornog rezultata.

PROJEKCIJA ZA 4. OKTOBAR

U ovom trenutku najizglednija slika Izborne jedinice 9 je:

SNSD – 3 mandata

SDS – 2 mandata

Lista za pravdu i red – 1 mandat

SPS – 1 mandat

Takav rezultat ne znači da je izborna utakmica završena. Naprotiv, narednih 30 dana biće presudno za konačne odnose između četiri vodeće liste.

Ali trenutna politička infrastruktura, kandidature za inokosne funkcije, lokalna baza i dosadašnja prepoznatljivost kandidata daju jasnu prednost četvorci koja se trenutno izdvaja od ostatka izborne ponude.

Izborna jedinica 9 zato, prema ovoj projekciji, neće odlučivati toliko o tome ko će osvojiti mandat, koliko o tome koliko će glasova biti potrebno da se postojeći raspored promijeni.

***

Ovo je osmi izborni ciklus u kojem portal TrebinjeLive.info objavljuje sopstvenu izbornu projekciju. Iskustvo iz prethodnih izbornih ciklusa pokazuje visok stepen preciznosti – dosadašnje projekcije ostvarene su sa više od 90 odsto tačnosti.

I ovoga puta projekcija nije zasnovana samo na trenutnom rejtingu političkih stranaka, već na analizi odnosa snaga na terenu, lokalne stranačke infrastrukture, snage kandidata, rezultata prethodnih izbora i očekivane mobilizacije birača.