Tekstil.jpeg

Hiljade radnika u BiH rade za minimalac: plate u tekstilnoj industriji među najnižim

Oko 32.000 radnika u BiH zaposleno je u sektoru tekstila, odjeće, kože i obuće, koji je značajan za izvoz, ali spada među najslabije plaćene industrijske grane, pokazuje novo istraživanje.

Prema analizi koju su objavili Helsinški parlament građana Banjaluka i Udruženje „ZORA“, plate u ovom sektoru kreću se od 480 do 610 evra mjesečno, uz česte prekovremene sate i rad vikendom.

Istraživanje ukazuje da je ova industrija snažno integrisana u evropske lance nabavke, ali da većina dodate vrijednosti ostaje van BiH, jer se domaće fabrike uglavnom bave doradom za strane brendove.

“Upravo taj strukturni okvir čini pozadinu radnih i socijalnih problema koje istraživanje dokumentuje. Iako zakonodavstvo predviđa 40-satnu radnu sedmicu kao standard, praksa pokazuje znatno fleksibilniju i intenzivniju organizaciju rada. Periodi povećanih narudžbi, naročito pred sezonske kolekcije, rezultiraju produženim radnim sedmicama od 45 do 48 sati, uz radne subote i povremeno nedjelje”, navodi se u istraživanju.

Posebno je istaknut veliki jaz između minimalne plate i onoga što radnici smatraju dostojanstvenim primanjima.

“Terensko istraživanje provedeno je u šest fabrika. Neto plate u istraženim fabrikama kreću se između približno 480 i 610 evra mjesečno, uz rijetke slučajeve koji dostižu 650 evra. Ovaj raspon sistematski smješta TOKO radnike i radnice pri dno nacionalne raspodjele dohotka, unutar najniže plaćenih industrijskih grana u zemlji”, naglašeno je.

Jedna radnica u proizvodnji odjeće istakla je težak položaj zaposlenih.

“Moja plata je taman tolika da ne gladujemo, ali ne i dovoljna da živimo kao normalni ljudi. Ako se desi nešto neočekivano, izgubljeni smo”, rekla je ona.

Istraživanje ukazuje i da klimatske promjene dodatno pogoršavaju uslove rada, posebno tokom toplotnih talasa u proizvodnim halama.

U zaključcima se navodi da je neophodno povećanje plata, jačanje inspekcija i bolja zaštita radničkih prava kako bi se unaprijedio položaj zaposlenih u ovom sektoru.