Prezimena koja otkrivaju porijeklo: da li ste potomak vlastele

Prezime je na Balkanu oduvijek bilo više od običnog porodičnog imena.

Ono je označavalo porijeklo, pripadnost i zajedničkog pretka, koji je današnjim ljudima često veoma udaljen, ali je nekada bio isti.

Iako se u Srbiji uvođenje trajnih prezimena formalno vezuje za 1851. godinu i odluku kneza Aleksandra Karađorđevića, istorijski izvori pokazuju da su se naši preci i mnogo ranije prezivali na sličan način kao i danas.

Zahvaljujući manastirskim spisima, carskim i kraljevskim poveljama, naročito iz srednjeg vijeka, sačuvana su imena brojnih plemićkih i vladarskih porodica koje su ostavile dubok trag u istoriji ovih prostora.

U nastavku donosimo pregled najpoznatijih srednjovjekovnih loza i prezimena koja su obilježila istoriju Balkana.

Branković

Brankovići su bili vlastelinska i vladarska porodica u 14. i 15. vijeku.

Najpoznatiji pripadnik bio je Vuk Branković, učesnik Kosovskog boja i zet kneza Lazara.

Kasnije su nosili titulu despota, samostalno ili kao turski vazali.

Smatra se da danas nema njihovih direktnih potomaka.

Balšić

Balšići su bili srednjovjekovna dinastija koja je vladala Zetom od 1360. do 1421. godine.

Nakon smrti cara Dušana postaju gospodari Zete, formalno priznajući vlast cara Uroša.

Branivojević

Branivojevići su bili hercegovačka vlastelinska porodica koja je u drugoj polovini 13. i početkom 14. vijeka vladala Humom.

Vlastimirović

Vlastimirovići su prva srpska vladarska porodica o kojoj postoje pouzdani istorijski podaci.

Naziv dinastije potiče od kneza Vlastimira, osnivača nezavisne srpske države.

Ponekad se nazivaju i Višeslavljevići, po knezu Višeslavu.

Vojinović

Vojinovići su bili srpska vlastelinska porodica koja je u 14. vijeku imala značajnu ulogu, naročito nakon smrti cara Dušana.

Njihovi predstavnici bili su među najmoćnijim velmožama tog vremena.

Vojislavljević

Vojislavljevići su bili srpska srednjovjekovna dinastija koja je vladala Dukljom i okolnim oblastima od 1034. do 1186. godine.

Nakon njih vlast preuzima dinastija Nemanjića.

Vukanović

Vukanovići su vladali Raškom od kraja 11. do početka druge polovine 12. vijeka.Naziv dinastije izveden je po županu Vukanu.

Dejanović (Dragaži)

Dejanovići su bili vlastelinska porodica koja je u 14. vijeku upravljala prostorima današnje Srbije, Bugarske i Sjeverne Makedonije.

Konstantin Dragaš ostao je upamćen i u narodnoj epskoj poeziji.

Diničić

Diničići su bili bosanska vlastelinska porodica koja je upravljala oblašću Jadra.Prvi poznati pripadnik bio je župan Dinjica.

Zlatonosović

Zlatonosovići su bili vlastela u Usori.Braća Vlad i Stjepan učestvovali su u Kosovskom boju i bili zarobljeni od Turaka.

Jakšić

Jakšići su bili plemićka porodica srpske despotovine.

Zbog hrabrosti u borbama protiv Turaka, dobili su i ugarsku plemićku titulu.

Kosača

Kosače su bile najmoćnija bosanska plemićka porodica poslije Kotromanića.

Njihovi ogranci nose prezimena Hercegović, Kosačić, Vuković i Hranić.

Vlatko Vuković komandovao je dijelom bosanske vojske na Kosovu.

Kotromanić

Kotromanići su bili vladarska dinastija srednjovjekovne Bosne od oko 1250. do 1463. godine.

Njihovi posjedi obuhvatali su središnju Bosnu i značajne gradove poput Bobovca i Visokog.

Omerbašić

Omerbašići se smatraju potomcima vicekralja Borića, prvog poznatog bosanskog vladara.

Loza se vezuje za najranije periode bosanske državnosti.

Lazarević

Lazarevići su bili srpska vladarska porodica iz 14. i 15. vijeka.

Knez Lazar je predvodio srpsku vojsku u Kosovskom boju.

Smatra se da porodica nema direktnih muških potomaka.

Mrnjavčević

Mrnjavčevići su bili vlastela u oblasti današnje Sjeverne Makedonije.

Iz ove porodice potiče i Kraljević Marko, jedan od najpoznatijih junaka narodne tradicije.

Nemanjić

Nemanjići su najpoznatija srpska srednjovjekovna dinastija koja je vladala više od dva vijeka.

Ostavili su dubok trag u državnosti, kulturi i vjeri.

Oblačić

Oblačići su bili vlastelinska porodica sa posjedima u Šumadiji.

Služili su srpskim despotima u 15. vijeku.

Pavlović

Pavlovići su bili moćna bosanska vlastelinska porodica koja je vladala istočnim dijelovima Bosne.

Nestali su sa osmanskim osvajanjem 1463. godine.

Sanković

Sankovići su bili gospodari Humske zemlje u srednjovjekovnoj Bosni.

Crnojević

Crnojevići su bili crnogorska vladarska i plemićka dinastija.

Poznati su i po osnivanju prve štamparije na ovim prostorima.

Njihovi potomci i danas nose ovo prezime.