U velikoj sali HET-a održana je promocija knjige "Dabar, od Starog vijeka do 1941", autora prof. dr Milenka Kundačine.
Riječ je o sveobuhvatno djelu koje se odnosi na jedan mikro prostor – Dabar. Osim fizičko-geografskih karakteristika (prirodni objekti koji su stalno), knjiga obuhvata vrijeme Starog i Novog vijeka, period okupacije od Turske, Austrougarske i Kraljevine SHS. Date su osnovne karakteristike o stanovništvu kao i djelatnosti toga stanovništva i onim objektima koji su izgrađeni za vrijeme turskog i austrougarskog perioda.
Autor prof. dr Milenko Kundačina je istakao da je monografija rađena na osnovu naučnih izvora iz četrnaest arhiva.
„Bilo je potrebno sakupiti sve činjenice iz ovih perioda. Prvi put užoj društvenoj zajednici, opštinama Berkovići i Bileća koji pokrivaju Dabarsko polje, nudim originalan materijal, a čitaocima da svoja znanja koja nisu stekli u dosadašnjim porodičnim ili školskim uslovima da ga prošire. Na taj način ta znanja treba da trasiraju budućim pokoljenjima da se očuva nacionalna svijest i nacionalna kultura. To je prioritetna namjera knjige“, objasnio je Kundačina.
Preduslov za izradu ove knjige bila je izrada rodoslova koji ima oko 20.000 imena i sve ono što je pronađeno u arhivskoj građi prekontrolisano je u rodoslovima.
„Mi ove godine možemo slobodno reći da obilježavamo 450 godina dolaska prve porodice Đurica koja sada egzistira. Prethodne porodice su umrle i nema ih na tom području, a nakon toga pojavljuju se nove porodice koje danas žive u Dabru. Najstarije pored Đurica su Janjoši i Terzići u Potkomu. Karakteristično za turski period je da sam na osnovu memoarske građe evidentirao oko 25 hajduka što je dragocjen materijal za očuvanje i njegovanje nacionalne svijesti“, kazao je Kundačina.
Prema riječima prof. dr Milenka Kundačine, u vrijeme turske vladavine 1850. godine (prema ruskim izvorima) je prvi popis stanovništva.
„Taj popis nije tačan jer nakon trideset godina austrijski popisi donose mnogo više stanovništva. Tada imamo 6.000 stanovnika, a stočarstvo koje je bilo prioritetna grana djelatnosti bilo je 60.000 stočnih grla što je nevjerovatno u odnosu na današnje uslove. Sagledava se prirodni priraštaj stanovništva i iseljavanje u Srbiju, Ameriku, muslimanskog stanovništva u Tursku i sve se to prati kroz monografiju do Kraljevine SHS. Tada je iz našeg mjesta u žandare otišlo 50 osoba, u rudnike odlazi 30, iseljava se oko 100 porodica koji su srpski dobrovoljci u Prvom svjetskom ratu“, ispričao je Kundačina.
Dr Radmilo Pekić, istoričar, jedan od recenzenata knjige, naglašava da knjiga obiluje podacima brojnih Dabrana o raznim pitanjima.
„Gotovo svi segmenti su obrađeni, a i velikog je obima 544 stranice. Poimenično su obuhvaćeni svi segmenti života nakon turskog perioda. Mnogi će pronaći svoje koji su porijeklom sa ovog područja, a mnogi su i odselili. Veliki broj je otišao i u Ameriku. Što se tiče relevantnosti same knjige ona je napisana po svim naučnim uzorcima po metodama i metodologiji. U pitanju su raznovrsni izvori od objavljenih turskih deftera, dubrovačkih izvora novije građe, Arhiv savremene istorije Srbije, BiH, Jugoslavije, Crne Gore. Knjiga je utemeljena na izvornoj građi, radovima koji su već objavljeni što je prihvatljivo. Najveći dio je ipak originalni, naučni rad. Knjigu preporučujem svima koji vole istoriju i svoj zavičaj“, rekao je Pekić.
Knjiga je promovisana na nedavnom Sajmu knjiga u Beogradu, a u nedjelju će se promovisati u Berkovićima i Bileći.
Šta Vi mislite o ovome?