STOKHOLM – Donatorsko veče za obnovu Sabornog hrama u Mostaru

Izvor: SRNA Foto: SRNA
TREBINJELIVE 06. 11. 2016. - 11:02h

U Stokholmu je održano donatorsko veče za obnovu Sabornog hrama Svete Trojice u Mostaru koji je do temelja porušen 15. juna 1992. godine.

vladika u posjeti stokholmu

Novopostavljena zvona sa zvonika Sabornog hrama u Mostaru prvi put nakon rata začula su se prošle godine, na praznik Silaska Svetog Duha na apostole, a obnovom hrama rastu entuzijazam i radost kod Srba, rekao je Njegovo preosveštenstvo vladika zahumski i hercegovački Grigorije na donatorskoj večeri, koju je organizovalo Udruženje Hercegovaca u Švedskoj „Sveti Vasilije Ostroški“.

Vladika je podsjetio da je razaranje Sabornog hrama Svete Trojice, monumentalne građevine i svega što je ona predstavljala, počelo 15. juna 1992. godine, i to na drugi dan trodnevnog Praznika kojem je posvećena, na Duhovski ponedjeljak.

„Tog dana crkva je zapaljena, pri čemu je u potpunosti izgorio njen enterijer i krovna konstrukcija naosa, a kupole hrama su srušene. U vatrenoj stihiji spaljen je i urušen krov na zvoniku, sa krstom“, rekao je vladika.

Episkop Grigorije je napomenuo da ratna razaranja nisu mimoišla ni druge objekte pravoslavnih hrišćana na području Mostara i cijele doline Neretve – stradali su Stara crkva, Stara škola, Vladičanski dvor, Manastir Žitomislić, crkve u Bijelom Polju i Blagaju i brojni hramovi, paraklisi i groblja od Konjica i Duvna do Čapljine i dalje.

Vladika Grigorije rekao je da je polovinom jula 1992. godine Saborni hram Svete Trojice u Mostaru pretvoren u hrpu kamenja, prah i pepeo.

„U sličnom stanju bila je i Živa Crkva na ovom prostoru, a udovi Tijela njenog izvrgnuti ruglu, razapeti, ogoljeni, namučeni, ubijeni. Ipak, kao i mnogo puta i na mnogo mjesta, od onog prvotnog obnovljenja i pobjede života nad razorenjem i smrću, prije oko dvije hiljade godina u jerusalimskoj pećini, parohija kad postane prah, hram i oltar lebde tu ko dah, dah Duha iz jerusalimske gornjice. NJime vođena, počela je obnova i ove mostarske gornjice i svega što je okružuje“, istakao je vladika Grigorije.

Episkop je podsjetio da je obnova Sabornog hrama Svete Trojice, koji je pod zaštitom Uneska, kao i Stari most u Mostaru, zvanično počela donatorskom večerom u manastiru Žitomislić 2008. godine kojoj su prethodile opsežne pripreme, istraživanja sigurnosti, projektovanja i raščišćavanje terena.

Vladika Grigorije naveo je da su do sada završene oko dvije trećine planiranih građevinskih radova na izgradnji hrama, a u toku je dovršenje zidova naosa da bi se pristupilo gradnji glavnog svoda hrama sa centralnom kupolom.

On je naglasio da je Saborni hram u Mostaru katedralni hram Eparhije zahumsko-hercegovačke i primorske i svojevremeno, nakon izgradnje, jedna od najvećih pravoslavnih crkava na Balkanu, odmah nakon Velike crkve – Hrama Božije Premudrosti u Carigradu.

„Građen je u trećoj četvrtini 19. vijeka, između 1863. i 1873. godine, od kada, uz Stari most, predstavlja jedan od glavnih simbola jednog prostora, ali i vremena koje se naziva `slavno doba Mostara`“, istakao je vladika Grigorije.

Ovaj hram je građevina koja predstavlja spoj vizantijskih, romaničkih, baroknih, gotičkih i orijentalnih elemenata. Dimenzije u osnovi su 26 puta 45 metara kvadratnih. Visina centralne kupole je 30 metara, a visina zvonika sa krstom 51 metar.

Veliki Saborni hram gradio je prvo Hercegovac Spasoje Vulić, a potom i čuveni arhitekta Andrej Damjanov Zografski, sredstvima koje je prikupljalo srpsko stanovništvo Mostara, Hercegovine, ali i vaskolikog rasijanja, pri čemu je znatna pomoć pristigla iz Rusije, kao i od tadašnjeg osmanskog sultana Abdul Aziza.

Krajem 20. vijeka centralnu kupolu i unutrašnju stranu južnog zida hrama oslikali su grčki freskopisci.

U Sabornom hramu i njegovoj neposrednoj okolini: Staroj crkvi, Staroj školi i Vladičanskom dvoru, Eparhija zahumsko-hercegovačka i primorska i Crkvena opština mostarska pohranjivale su znatnu arhivsku građu, bogat knjiški fond i dragocjenosti crkvene umjetnosti, poput brojnih ikona, od kojih su najznačajnije ikone Hrista-Spasitelja svijeta, Bogorodice-Strasne i Svetog Jovana Preteče.

Njegovo preosveštenstvo vladika Zahumsko hercegovački i primorski Grigorije boravio je u četvorodnevnoj posjeti Eparhiji britansko–skandinavskoj, u okviru koje je u Stokholmu održao predavanje o temi „Obnova života u donjoj Hercegovini i povratak izbjeglog naroda u Mostar i dolinu Neretve“.

Srbi koji žive daleko izvan Hercegovine pokazali su da nisu izgubili osjećaj za svoje korijene, svoju crkvu, i da žele da crkva posvećena Svetoj Trojici oko sebe sabira Srbe iz doline Neretve, ali i svih krajeva svijeta i uliva im vjeru u život i ostajanje na ovim prostorima.

TAGOVI:

Komentari

Ima jedna djevojcica u Bileci vladiko, ime joj je Kristina, bolesna je i hitno joj treba velika suma za lijecenje.

Odgovori

Kucaš na pogrešna vrata prijatelju.

Odgovori

NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove njihovih autora, a ne i stavove internet portala TrebinjeLive.info. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja. Portal TrebinjeLive.info zadržava pravo da obriše komentar bez najave i objašnjenja.